Pool (ook bekend als poolbiljart) is een van oorsprong Amerikaans spel dat gespeeld wordt op een pooltafel. Het is ook al enige tijd populair in Nederland en België, vooral onder jongeren. Poolen is een van de soorten biljart. Hiertoe behoren ook snooker en carambolebiljart (in Nederland aangeduid als biljart).

Pool wordt gespeeld op een pooltafel, waar in elke hoek en in het midden van de lange zijden een gat (pocket) zit. De ballen moeten in de pockets worden geschoten, zoals ook bij snooker het geval is.

Een standaard set poolballen is genummerd van 1 tot en met 15, waarbij de nummers 1 tot en met 7 de ‘hele’ ofwel solids (ballen in één kleur) worden genoemd, nummer 8 de zwarte bal is en de nummers 9 tot en met 15 de ‘halve’ ofwel stripes (witte zijkant met een gekleurde band) zijn.

Er zijn meerdere spelvarianten. Dit zijn de vier populairste:

• 8-ball
• 9-ball
• 10-ball
• straight pool ofwel 14.1

8-ball (spelregels)
8-ball wordt gespeeld met 16 ballen: één speelbal (de witte) en 15 genummerde ballen. De nummers 1 tot en met 7 noemen we de hele ballen (solids), de nummers 9 tot en met 15 noemen we de halve ballen (stripes). De zwarte bal is de 8-ball. Aantal spelers: 2.

Doel van het spel
De bedoeling van het spel is, dat de ene speler de hele ballen wegspeelt en de andere speler de halve ballen. De 8-ball wordt als laatste weggespeeld, in de tegenovergestelde pocket waar de speler zijn laatste bal heeft binnengespeeld.

Opzetten van de ballen
De ballen worden in een driehoek op tafel geplaatst. De 8-ball is de middelste van de drie ballen. De onderste rij heeft op de ene hoek een halve en op de andere hoek een hele bal. De rest wordt daar willekeurig omheen geplaatst.

De breakstoot
Plaats de witte bal op een willekeurige plaats achter de lijn (de kitchen). Een geldige breakstoot moet voldoen aan de volgende voorwaarden: men moet een bal potten óf minimaal vier ballen moeten een band raken (headshot)

Na de break
Als na de break een hele of halve bal (of beide) gepot is, blijft men aan de beurt. Men mag nog steeds kiezen of men met de hele of de halve ballen speelt, ongeacht welke bal er gepot is. Wordt er nu een bal gepot, dan is de keuze definitief. Wordt er geen bal gepot, dan heeft de tegenstander nog steeds de keuze tussen de hele of halve ballen. Indien bij de break de witte bal van tafel wordt gespeeld, gaat de beurt naar de tegenstander die vanuit the kitchen de witte bal opnieuw naar voren speelt. Alle genummerde ballen die eventueel van tafel gespeeld zijn, blijven weg. (Deze komen dus niet terug op tafel.) De uitzondering is de 8-ball; deze komt terug op de stip. Het maakt niet uit of een bal gepot wordt in een pocket wat eigenlijk niet de bedoeling was, of misschien juist wel: de speler is in beide gevallen nog een keer aan de beurt. (De zogenaamde lucky shot-regel is een fabeltje en zeker geen officiële regel.) Er is dan nog steeds een ‘open tafel’, dat wil zeggen dat men nog steeds mag kiezen tussen heel of half.

Bij 8-ball moet men steeds melden welke bal in welke pocket moet gaan. Indien men de 8-ball pot en tevens de witte bal van tafel speelt, heeft men het spel verloren. Ook het voortijdig potten van de 8-ball betekent verlies van het spel. De 8-ball, die als laatste gepot dient te worden, mag in elke willekeurige pocket worden gepot. (Dat de 8-ball in de tegenovergestelde pocket moet waar de laatste bal in werd gepot, is geen officiële regel maar een kroegregel.) De verliezer van het spel mag opnieuw beginnen.

Fouten
Het is een fout:

• als men een touche maakt (een bal aanraakt)
• als men een hele in plaats van een halve (of omgekeerd) raakt
• als er geen enkele bal wordt geraakt
• als men na balcontact geen enkele band raakt. (Geldt niet als er een bal wordt gepot.)

Indien de witte bal van tafel wordt gespeeld of er wordt een hierboven genoemde fout gemaakt, dan krijgt de tegenstander ball in hand: hij mag de witte bal overal op tafel plaatsen. (Uitgezonderd na de break; dan moet er dus vanuit the kitchen naar voren worden gespeeld.)

Als een speler zijn eigen bal én een bal van de tegenstander pot, is dit geen fout. Men blijft aan de beurt. Tevens is het correct om een bal van je eigen kleur te potten via een bal van de tegenstander, mits van tevoren aangegeven. Echter, als ná het correct wegspelen van de zwarte bal de witte bal van tafel verdwijnt, is de pot toch verloren.

Voor meer informatie en regels over poolbiljart zie ook: Pool Regels

Bron: Poolbiljart Rotterdam